17 ára stúlka sem segir sína sögu af Anorexíu

17 ára íslensk stúlka í framhaldsskóla.

Ég er  17 ára stelpa og stunda nám við framhaldsskóla. Ég ætla að segja ykkur frá minni átröskun, anorexíu og hvernig sjúkdómurinn hefur verið og batinn en mér finnst ég vera langt komin í andlegum bata á sjúkdómnum og nú þarf ég að vinna í því að þyngjast og vinna að því sem kom sjúkdómnum af stað. Ég held að ég hafi verið virkilega veik í hálft ár upp í átta mánuði, er ekki viss hvenær það byrjaði, en er búin að vera í meðferð síðan í desember.

Ég er öðruvísi en margir aðrir og var það líka þegar ég var yngri. Ég var alltaf þykkari heldur en vinkonur mínar, en ég þroskaðist líkamlega frekar snemma og virtist þá stærri og þykkari en hinir krakkarnir. Síðan á yngri unglingsárum var ég í lélegu líkamlegu formi miðað við skólasystkini, en mikið er um íþróttafólk með mér í skóla, en þá hafði ég ekki fundið neina íþrótt sem hentaði mér. Ég gat ekki gert það sama í íþróttum og leikjum og hinir þannig að ég var með lágt líkamssjálfstraust, ég vildi ekki sýna mikið af líkama mínum en ég bætti það hinsvegar upp með eldhressum persónuleika og sjálfstrausti á persónu minni.Hinsvegar þegar ég missti ömmu mína úr krabbameini beið sjálfstraust mitt hnekki, það vantaði mikilvæga manneskju inn í líf mitt. Nokkrum mánuðum síðar, á minna en hálfu ári dó hin amma mín líka, skyndilega eftir aðeins nokkura vikna stríð við krabbamein, rétt fyrir jól. Mér þótti rosalega vænt um þessar konur og dauði þeirra er það sem braut niður sjálfstraustið mitt og það sem kom sjúkdómnum af stað og ég þarf að vinna betur með hjá sálfræðingi.

Ég byrjaði sjúkdóminn bara með heilsuátaki, borðaði meira grænmeti og hreyfði mig meira, og stundaði í raun bara heilbrigðan og eðilegan lífsstíl. Síðan fór ég bara með þetta út í sífellt meiri öfgar, hætti smátt og smátt að borða og hætti að hreyfa mig fyrir ánægjuna og neiddi mig út að hlaupa bara til þess að brenna meiru.

Þegar ég var sem verst borðaði ég varla neitt, bara rétt svo til að halda mér gangandi í gegnum skólann, en í honum eru margir stigar og mig svimaði og leið eins og ætlaði að líða yfir mig í hvert sinn sem ég gekk þá. Ég hafði síðan nánast enga orku til að fara á æfingar og í tónlistarskóla og fór oft frekar að sofa til að spara orku og finna ekki fyrir kulda og jafn miklum þráhyggjuhugsunum (mig dreymdi samt oft mat.) Ég var hætt að finna fyrir gleði og ánægju og ég var líka hætt að finna fyrir sorg og leiða. Ég var mjög uppstökk og reið, við foreldra mína, vini og kærasta. Ég fór í ferð um Ísland í sumar og í stað þess að njóta þess að skoða náttúruna eins og ég hefði áður gert, hýrðist ég saman hnipruð og hugsaði um hvað ég ætti að borða næst þegar við hefðum nestisstopp.Ég veit núna að ég lét eins og önnur manneskja. Ég brást illa við öllu, allar uppástungur um mat sem lutu ekki að mínum sjúku hugsunum voru barðar niður með grimmum orðum og ég var vond við allt og alla og mér finnst alveg rosalega sárt að hugsa til þess að ég hafi geta orðið svona, þar sem mig langar rosalega til að vera góð manneskja og ég, án sjúkdómsins, hef alltaf reynt að leggja mitt að mörkum við það að bæta heiminn og gera að betri stað. Hinsvegar skipti það mig engu máli þegar sjúkdómurinn hafði sem föstust tök.

Fyrir sjúkdóminn var ég hress og ég naut þess að ferðast og skoða náttúruna, mér þótti gaman af fötum og tísku og að  láta stórundarlega með vinum mínum og ég elskaði að  fara í fjallgöngur. Ég hafði gríðarlegan áhuga á bókum,myndasögum vísindum og sögum. Einnig naut ég þess áður en ég varð veik að fara út að hlaupa, þegar ég var í skapi til þess því að það var hressandi. Ég borðaði mat án samviskubits og virkilega naut þess að lifa og vera ég, þótt ég væri reyndar oft nöldrandi í vinkonum mínum afhverju ég væri feitari en þær, þótt ég hafi aldrei náð því að vera feit, ekki nærrum því. Ég man að mér leið vel.

Í dag finnst mér ég hafa náð langt í andlegum bata, ég er þrjósk eins og flest allir í minni fjölskyldu og ég hef aldrei nokkurntíman verið jafn ákveðin í neinu og því að ná bata og verða heilbrigð, því að sjúkdómurinn gaf mér ekkert gott, en ég veit það að eiga heilbrigðan líkama til þess að fengið notið þess að lifa mun vera frábær tilfinning. Núna er ég eins og ég hef áður sagt mest að einbeita mér að því að þyngjast og langar til að tala við sálfræðinginn minn um dauðsföllin sem breyttu lífi mínu.

Ég hef oft fundið fyrir þeim tilfinningum sem Supriya hefur lýst á blogginu sínu, algjöru listarleysi, farið að gráta og fundist þetta bugandi á veg mínum til bata. En nú seinstu tvær vikur hef ég verið hress og ég held að mér hafi aldrei liðið betur því að með meðferðinni hef ég lært að meta allt við mig, líka það sem mér fannst áður slæmt.Nú reyni ég að segja við mig á hverjum degi það sem mér finnst gott við mig og hvað það verði gaman að verða heilbrigð aftur. Það versta við anorexíuna mína var og er hvað ég hafði lágt sjálfstraust, ég braut mig niður á eins margvíslegan hátt sem ég gat, ef ég las, las ég röngu bækurnar og ekki nógu hratt. Ef ég teiknaði hafði ég einhæfan stíl og teiknaði illa og ef ég borðaði borðaði ég of mikið og of óhollt. Hinsvegar finn ég varla fyrir þessu núna, og eins og sagði hrósa mér á hverjum degi.

Nú  reyni ég að sjá fyrir mér það sem ég  ætla að verða í framtíðinni, það sem mig langar til að upplifa,reyna og prófa. Eftir tvö ár  ætla ég í lestarferð um Evrópu með góðri vinkonu minni yfir sumar. Þegar ég klára framhaldsskóla langar mig mjög í framhaldsnám í dýrafræði eða myndskreytingu, helst í Svíþjóð eða Danmörku. Mig langar til þess að  læra fjöldann allan af tungumálum, lesa eins margar bækur og ég get og klífa eins mörg fjöll og ég get. Mig langar til þess að búa með kærastanum mínum sem ég er búin að vera með núna í næstum tvö ár og hefur verið rosaleg stoð og stytta í baráttunni gegn anorexíunni. Mér finnst líka mikilvægt að allir hafi allavegana einn langsóttan en stóran draum og minn er að skoða heiminn í loftbelg, fara í loftbelgjaferðalag. Mikilvægasti draumur minn í augnablikinu er þó að ná fullum bata svo að ég geti fengið notið hinna draumanna.Nú  vakna ég og hugsa jákvæðar hugsanir á hverjum degi og hef gert í nærri tvær vikur eða meira. Ég miðaði við afmælið  mitt og ákvað að leyfa sjúkdómnum að hafa ekki stjórn á 18 aldursári mínu né lífi mínu eftir það og varð það vendipunkturinn. Suma daga var ég samt glöð og ánægð en stundum kom sjúkdómurinn og skammaði mig og mér fannst ég alveg ómöguleg og gat ekkert gert rétt en vann samt sem áður upp á móti sjúkdómnum og náði að buga þessar hugsanir jafnvel þótt það tæki tár til.

Nú  líður mér betur með fjölskyldu og vinum en þegar sjúkdómurinn var sem verstur forðaðist ég þau oft, sérstaklega vini mína vegna þess að þeim fylgdu oft aðstæður þar sem maður þyrfti að borða eða vera nálægt mat og það vildi ég alls ekki. Nú er ég reyndar að vinna í því hægt og rólega að segja vinum og vandamönnum frá því að ég sé með þennan sjúkdóm en ég held að ég muni aldrei geta sagt öllum frá því vegna fordóma sem fólk er með gagnvart anorexíu, sem ég vil ekki að brjóti mig niður.
Ég treysti þó þeim sem ég hef sagt frá þessu algjörlega. Ég er fædd inn í góða og yndislega fjölskyldu sem veitir manni allan þann styrk sem maður þarf á að halda og ég hefði aldrei geta komist svona langt í bata hefði ekki verið fyrir þau.

Ég held að fjölskylda mín og mínir nánustu vinir hafi haft miklar áhyggjur af mér þegar ég var sem veikust og ég veit að þau reyndu að gefa það í skyn en ég var á þeim stað að sjúkdómurinn hafði nánast algjört vald yfir mér og ég hlustaði ekki á þau. Ég lokaði hinsvegar líka mikið á samband mitt við vini mína vegna orkuleysis.Mér hefur alltaf fundist heimili mitt  vera griðarstaður, þar sem ég get slakað á og fundist gott að koma á milli ferðalaga á sumrin, þegar við ferðumst um landið. Hinsvegar fannst mér oft óþægilegt að hafa fjölskylduna heima þegar ég var sem veikust því þá gátu þau tekið eftir óeðlilegri hegðun minni. Nú er ég hinsvegar á bataveg og mér hefur fundist batinn hafa haft ótrúlega góð áhrif á mig.

Núna undanfarið hef ég verið alveg ótrúlega hress og orkumikil og ég held að það sé útaf jákvæðu viðhorfi. Batinn tekur samt langan tíma. Ég er búin að vera venja mig við síðan í desember að borða reglulega, fimm sinnum á dag. Það var ekki fyrr en í Febrúar sem ég varð tilbúin að auka matarskammtana til þess að þyngjast, en það er góð tilfinning að hafa hugrekkið til þess að halda áfram í batanum. Það koma náttúrulega alltaf inn einhverjir erfiðir dagar og maður verður að vera undirbúin fyrir einhver bakföll, þau mega ekki draga mann niður á byrjunarreit.

Ég finn mest fyrir sjúkdómnum þegar ég er í slæmu skapi, svo að ég reyni bara að halda mér hressri og jákvæðri og það er að virka vel á mig og alla í kringum mig! Síðan kemur það bara smátt og smátt að sjúkdómurinn hætti að koma fram, maður verður bara að vera ákveðinn og halda ótrauður áfram og halda í takmörk sín. Þetta er einna helst það sem ég hef gert til að ná bata ; Það sem ég hef gert er að ég byrjaði að borða fimm sinnum á dag og hélt mig við það. Ég hætti líka að setja mér reglur um hvað ég mætti og hvað ekki og ég hætti að hreyfa mig bara til þess að brenna fitu og fór að hugsa um ánægjuna sem fylgir því að hreyfa sig.

Ég ákvað líka að láta sem anorexíuhliðin væri önnur manneskja sem væri að reyna að troða sér til að taka mitt pláss í mínum líkama og nefndi hana ljótu nafni og sagði við mig, að ef ég mundi leyfa henni að ná valdi á mér, þyrftu allir að byrja að kalla mig þessu ljóta nafni og það vildi ég nú ekki. Einnig hefur það að hafa byrjað að kalla hana nafni hjálpað mér í að segja hugsununum að þegja. Þegar einhverjar matarhugsanir byrja, eins og ég fer að plana hvað ég ætti að borða á morgun eða eitthvað þannig, þá fer ég frekar að plana hvað ég ætli að gera annað um daginn, njóta þess að lifa.

Eftir að ég mun ná fullum bata af átröskunninni sé ég mig fyrir mér sem manneskju sem á allt lífið fyrir sér framundan. Manneskju sem er heilbrigð bæði á sál og líkama og kann að njóta lífsins. Ég sé manneskju sem lætur ekkert aftra sér í því að ná takmarkinu sem hún vill ná. Ég sé fyrir mér manneskju sem er ekki bundinn þráhyggjukenndum hugsunum, heldur kann að lifa lífinu og njóta þess og ég sé manneskju sem berst fyrir sínu.

Mér finnst vanta ítarlegri umfjöllun um andlegu hliðina á sjúkdómnum. Maður fær að heyra nógu oft af öllu því slæma líkamlega sem fylgir. Það vantar að reyna útskýra þráhyggjuhugsunirnar,þunglyndið  og áhyggjurnar og anorexíuhugsanirnar sem draga mann niður á  hverjum degi. Einnig finnst mér bara vanta almenna þekkingu um sjúkdóminn. Ég er feimin við að segja fólki frá honum vegna þess að fólk veit ekkert um sjúkdóminn og er þessvegna fordómafullt.

Ég veit í raun afskaplega lítið um þau úrræði sem eru í boði hér á landi en ég veit að ef sjúkdómurinn er með mjög föst tök þá er hægt að fara á BUGL og einnig eru margir sálfræðingar sem bjóða hjálp sína. Mér finnst þó vanta einhver meðferðarúrræði sem fela í sér hópmeðferðir. Einnig finnst mér að meiri hjálp ætti að vera fyrir utan höfuðborgina.

En ég óska öllum sem berjast gegn átröskunum góðs gengis og góðs bata og virkilega njótið  þess að lifa!

—————————————————————————————————————————————————-