23 ára kona um lotugræðgi og lystarstol.

23 ára íslensk kona með lotugræðgi og lystarstol.

Ég er 23 ára stelpa og starfa sem þjónustufulltrúi, ég hef glímt við átröskun, bæði lystarstol og lotugræðgi síðan ég var 16 ára.

Sem krakki var ég mjög heilbrigð, var í íþróttum, borðaði eðlilega og átti mjög venjulega æsku. Ég var reyndar mjög feimin á fyrri  hluta unglingsáranna og var dálítið mikið inní mér, átti mínar 3 bestu vinkonur og vildi helst ekki fá hleypa neinum öðrum að mér. Ég var alltaf rosalega slæm af ofnæmi og var oft öll þakin útbrotum og skammaðist mín fyrir það.

Sumarið eftir 9 bekk varð ég algjörlega önnur manneskja, ég fór að blómstra, ofnæmið fór að lagast og ég fór að vera öruggari með sjálfa mig. Ofnæmislæknirinn sem ég hafði hitt fyrr um vorið og leyfði mér að prófa nýtt ofnæmislyf sem var enn verið að prófa en það gerði rosalega mikið fyrir mig. Áður en ég vissi af þá var ég farin að taka þátt í öllu sem var um að vera í félagslífinu, mætti á alla viðburði skólans, vinahópurinn hafði stækkað mjög mikið og ég var í raun bara allt önnur.

Ég hef satt best að segja aldrei verið viss um hvað það var sem kveikti á þessari áráttu hjá mér, hef oft velt mér uppúr því og mér hefur alltaf fundist allir vera svo vissir með það hvað var orsökin hjá þeim. Ein „orsök“ sem mér hafði dottið í hug var það að fyrrverandi kærastinn hafði einu sinni eða tvisvar orð á því að ég væri búin að fitna og mætti alveg gera eitthvað í mínum málum, sem fór mjög fyrir brjóstið á mér. En mér hefur alltaf fundist mjög erfitt að skilgreina það hvers vegna þetta fór svona hjá mér.

Ég gat alltaf borðað það sem ég vildi án þess að þyngjast um gramm. Haustið sem ég byrjaði í menntaskóla sló það mig svo að ég hafði bætt töluvert á mig síðan fyrr á árinu, ég hafði bara ekki tekið eftir því og þurfti því allt í einu að fara að passa það hvað ég var að borða.

Ég var miður mín yfir því og ákvað strax að gera eitthvað í mínum málum því að ekki vildi ég vera „feit“. Ég keypti mér því kort í ræktina og tók mig á í mataræðinu. Til að byrja með var þetta voðalega heilsusamlegt hjá mér en síðan var ég farin að sleppa úr máltíðum, borðaði einungis ákveðnar matartegundir og drakk óhóflegt magn að vatni. Á aðeins 5 mánuðum tókst mér að léttast um 10 kg enda var ég farin að gera fátt annað en að vera í ræktinni þegar ég var ekki í skólanum. Á þessu tímabili var ég í raun ekki byrjuð að svelta mig en ég var alls ekki að borða nógu mikið miðað við hvað ég var að æfa mikið.

Um vorið, þegar ég var að klára fyrsta árið í menntaskólanum byrjaði  ég með strák og fór að verða aðeins meira „loose“ við sjálfa mig, fór ekki jafn mikið í ræktina, leyfði mér aðeins meira og smám saman fór ég að bæta á mig aftur. Þar sem þetta hafði allt gerst svo snöggt var brennslan orðin svo hæg hjá mér og því var þetta fljótt að koma á mig aftur.  Um veturinn flutti ég að heiman. Fljótlega fóru að koma upp erfiðleikar milli mín og stráksins sem ég var með og ég fór að leita mér huggunar í mat og þá um sumarið var ég orðin þyngri en ég hafði nokkurntíman verið. Ég tók það mjög inná mig og var farin að einangra mig rosalega mikið frá öllu og öllum, gekk ekki vel í skólanum og var bara orðin hálf eirðarlaus.

Ég og kærastinn minn hættum saman þá um sumarið og í kjölfarið fór ég að umgangast vinkonur mínar meira og komu þær mér að miklu leiti í gegnum mestu depurðina. Hún var þó alltaf til staðar þar sem ég var langt frá því að vera ánægð með sjálfa mig.  Ég byrjaði að mæta aftur í ræktina, tók mataræðið í gegn og stefndi í nákvæmlega sama far og áður en í þetta skiptið þá byrjaði ég að kasta upp öllu sem ég borðaði, skipti engu máli hvað það var. Gleymi aldrei því kvöldi sem ég ákvað að prófa það,  það kom mér svo rosalega á óvart hversu “einfalt” það var og þá varð þetta svo auðveld lausn. Eftir því sem leið á veturinn því auðveldara varð þetta og mér fór að finnast þetta eðlilegasti hlutur, svona fann ég líka leið til að sleppa við athugasemdir frá vinahópnum um að ég borðaði ekki nóg.

3 og 4 bekkur í menntaskóla gekk svona og það var svo um áramótin í 4 bekk sem ég og vinkona mín ákváðum að fara saman í einkaþjálfun og taka okkur almennilega í gegn. Ég var þá farin að gera mér grein fyrir því að þetta væri ekki alveg eðlilegt sem ég væri að gera. Í smátíma gekk mér vel, borðaði reglulega, hreyfði mig reglulega og lifði „healthy“. Einkaþjálfarinn sem ég var hjá setti okkur algjörlega óraunhæf markmið og ég með minn veikleika, kolféll fyrir þeim. Hann ráðlagði okkur svo fáránlegt matarprogramm að hver sem hefði ekki verið með vott af þessari þráhyggju hefði séð hversu óraunhæft það var.  Ég myndi í dag, ekki ráðleggja neinum eða mæla með því við neinn að fara að hitta þennan þjálfara til að fá ráðgjöf. Vissulega hjálpaði hann mér að grennast, en hann hjálpaði mér að gera það „the easy way“ og í rauninni var það eina sem hann gerði að hrinda mér út í þetta aftur og bókstaflega á kaf og frá því hefur ekki verið aftur snúið.

Ég var að útskrifast þetta vor og fyrir útskriftardaginn var ég ákveðin að komast niður í ákveðna þyngd og var þá alveg extra hörð við sjálfa mig, þegar ég var tilbúin fyrir athöfnina og á leið út um dyrnar heima fann ég hvað mig svimaði og ég hélt um stund að það væri að líða yfir mig.  Einu viðbrögðin mín voru þau að fá mér vatnsglas, láta þetta líða hjá og lét síðan eins og ekkert væri, fann fyrir því aftur þegar ég stóð með samnemendum mínum á sviðinu, búin að setja upp hvítu kolluna að mér leið eins og ég væri að detta og af einhverjum ástæðum tókst mér að þrauka gegnum alla athöfnina og daginn. En hver vill muna útskriftardaginn sinn þannig ?

Vinkonur mínar voru farnar að  taka eftir þessari hegðun hjá mér og ákváðu að fronta mig með það. Ég brást rosalega illa við, neitaði öllu og innra með mér var ég í sjokki yfir að einhver skyldi vita af þessu, ég sem hélt mér hefði tekist að fela þetta svo vel.

Ég lokaði rosalega mikið  á stelpurnar í kjölfarið, einblíndi bara á það að grennast meira og beið eftir að sumrinu lyki svo að ég kæmist út, en þá hafði ég ákveðið að flytja erlendis og hugsaði með mér að þá yrði ég einhversstaðar þar sem enginn þekkti mig og enginn vissi neitt um mig eða mín veikindi.  Árið sem ég bjó úti skánaði ég ekkert og hélt því samt statt og stöðugt fram við alla þegar ég kom heim, að mér liði miklu betur, væri hætt öllu þessu „megrunarrugli“ og fullvissaði alla um að enginn þyrfti að hafa neinar áhyggjur af mér, þó svo að sú væri raunin alls ekki.

Þegar ég kom heim var ég byrjuð að vigta mig oft og mörgu sinnum á dag, ég fékk mér vatn, vigtaði mig, pissaði og vigtaði mig aftur. Það var talan á vigtinni sem stjórnaði því hvernig dagurinn yrði, hvernig skapið í mér yrði.

Haustið kom og ég byrjaði  í skólanum og lét enn eins og allt væri í fínu standi. Það kom svo fyrir mig þann vetur að ég bara gat ekki meira, ég gafst algjörlega upp enda voru dagarnir alfarið farnir að snúast um þetta eitt. Nám sem ég byrjaði í var ekki að ganga neitt hjá mér enda hafði ég engan tíma til að sinna því, ég var í fullri vinnu við að sinna átröskununni minni. Ég gerði það stundum að skipuleggja fyrir fram átköstin, bæði hvað ég borðaði og hvernig ég ætlaði að losa mig við það. Magnið sem ég lét stundum ofan í mig var á við mat fyrir heila fjölskyldu, ef ekki meira stundum. Alltaf fór ég samt og losaði mig við allt saman, fór svo út og hitti fólk og lét eins og ekkert væri.

Samviskubitið var alltaf að naga mig og ég var kominn í vítahring. Ég mögulega gat ekki borðað án þess að losa mig við það  á einn eða annan hátt.

Ég fór að hitta lækni, fór í viðtalstíma 3x í viku og svo fækkaði tímunum eftir því sem á leið. Það gekk vel til að byrja með. Fyrstu 2-3 vikurnar sagði ég lækninum nákvæmlega satt og rétt frá en þegar á leið sagði ég aðeins það sem hann vildi heyra og laug mig svo fulla að það hálfa væri hellingur. Svo hætti ég að mæta.

Síðan þá hef ég verið  að borða og kasta upp og svelta mig þess á milli. Ég byrjaði í nýrri vinnu í haust, sem ég er virkilega ánægð í, hún er krefjandi og frábært samstarfsfólk. Mér líður vel þegar ég er í vinnunni en eftir vinnu liggur leiðin vanalega heim þar sem ég annaðhvort borða ekkert eða dett í átköst.

Ég tók samt þá ákvörðun í dag, ég ætla að leita mér hjálpar, markmið mín í lífinu samræmast ekki þessum lífsstíl og þetta er ekkert líf. Ég er orðin þreytt á því að hugsa um mat allan daginn, hafa svona lítið álit á sjálfri mér og að halda að ég geti þetta ekki, þetta sé ekki hægt, bara vegna þess að það mistókst síðast. Núna veit ég að viðtalstímarnir hjálpuðu mér ekki, núna prófa ég bara eitthvað annað.

Það vill enginn vera svona, það er ekki eðlilegt að vera með stanslausa verki í líkamanum, hausverk, þurra húð, skorpnar neglur sem brotna við minnsta tilefni, sár í hálsinum, ég fer svo mikið úr hárum að við  það eitt að slétta hárið á mér þarf ég að ryksuga gólfið á baðherberginu, ég þarf að hreinsa niðurfallið í sturtunni eftir hverja einustu sturtu eða bað því það stíflast útaf hárinu sem ég dreg úr mér við það eitt að þvo mér um hárið. Ef ég strík höndunum í gegnum hárið á mér eru það ekki eitt eða tvö hár sem ég dreg úr, stundum er eins og ég hafi verið að losa hárburstann minn. Eftir hvert skipti sem ég greiði mér þarf ég að losa úr burstanum mínum, mér er alltaf kalt og fæ tannkul við minnsta tilefni enda er ég hrædd við að fara til tannlæknis því að ég hræðist það sem kæmi í ljós þar. Ég fór fyrir einu og hálfu ári síðast og þá voru komnar glerungsskemmdir.

Þetta er ekki eðlilegt.

Hver vill hugsa um mat allan daginn, hugsa um hvernig maður eigi að losa sig við það sem maður neyðist til að borða? Vera alltaf með brjóstsviða og útblásinn maga eftir átköstin.

Versta er hvað er ótrúlega lítið framboð á úrræðum fyrir þá einstaklinga sem þjást af átröskun á íslandi,  þau úrræði sem eru í boði hafa líka öll sínar takmarkanir, háan kostnað  og annað slíkt. Einstaklingar þurfa helst að vera orðnir 30-40 kg til að þeim sé tekið sem alvarlegum tilfellum. Ég til dæmis hef frestað því mjög lengi að huga að því að fá aðstoð, ég hugsaði alltaf – ég þarf fyrst að grennast, svo get ég fengið hjálp. Bæði fól sú hugsun í sér það að ég fengi ekki hjálp því að mín átröskun væri ekki jafn alvarleg og þeirra sem eru með mjög lága líkamsþyngd, eða þá að ef ég myndi grennast rosalega mikið fyrst, þá yrði ég ekki alveg jafn feit þegar ég myndi bæta á mig smátt og smátt, ég gæti þá orðið heilbrigð en samt verið grönn. Þessar hugsanir fara í gegnum hausinn á mér daglega.  Ég hélt alltaf að OA væri aðeins aðstoð fyrir þá sem væru í yfirþyngd, ekki þá sem borða og kasta upp, eða borða ekki, svo mér fannst ég aldrei eiga heima þar, gaf því aldrei séns. Núna vill ég skoða alla möguleika sem í boði eru og finna einn sem hentar mér.

En ég er mjög heppin, ég  á fjölskyldu sem ég þarf að hætta að blekkja, því hún vill allt fyrir mig gera, vinkonur mínar eru mér  ómetanlegar og ég veit að þær koma til með að  standa við bakið á mér í þeirra baráttu sem framundan er hjá mér. Ég ætla, ég get og ég skal.

Það er ekki eðlilegt að lifa í þessu leikhúsi sem líf mitt er orðið, út á við er ég eðlileg, ótrúlega félagslynd og hress  týpa, innan í mér er ég að deyja og stundum er ég hrædd við að fara að sofa, ég er svo hrædd um að vakna ekki aftur.