Stjúpmóðir ungrar stúlku sem hefur barist við átröskun.

Íslensk stúpmóðir, 40 ára, um stjúpdóttur sína sem er á 10 ári.

Ég kynntist Söru fyrir tæpum tveimur árum. Mín fyrsta upplifun var sú að þarna væri óvenju opin og beinskeitt persóna á ferð, sem vissi upp á hár hvað hún vildi! Mjög opin og glaðleg stelpa.

Þegar ég fór að kynnast henni betur og sérstaklega eftir að hún er vistuð hjá okkur vegna ofbeldis móður sinnar, fer að koma önnur mynd af henni, sjálfsöryggið sem ég upplifði hjá henni fór að virka meira á mig sem brynja og hún fór að opna meira á hvað hafði gengið á hjá móður sinni.

Móðirin er sjálf með búlemíu, var feitur krakki og var strítt þess vegna í skóla, hún vildi fyrir alla muni koma í veg fyrir að hennar dóttir myndi lenda í þessari stöðu og reyndi að passa það vel og vandlega. Þó má deila um aðferðirnar. Hef ég eftir Söru að á tímabili hafi hún verið sett á viktina hjá mömmu sinni eftir skóla, tölurnar sem upp komu réðu síðan hvernig dagurinn yrði, ef þær voru of háar fór hún í ræktina, ef þær voru innan marka mátti hún leika sér. Hún var sett í stífan megrunarkúr átta ára gömul og við horfðum á hana minnka hvert skipti þegar hún kom til okkar um helgar.

Þegar barnið var tekið út úr þessum aðstæðum, þar sem hún hefur bókstaflega verið svelt, var hún mjög fixeruð á mat, missti sig algerlega í öllu matarkyns og kunni sér ekkert hóf. Fyrst um sinn bætti hún á sig rúmlega því sem hún hafði misst í megrunarkúrnum hjá móðurinni.

Sara spáði mjög mikið í  þessa þætti fljótlega eftir að hún kom til okkar, spáði mikið í hvaða næringarinnihald væri í matnum, vildi stundum lítið borða eða var ekki svöng og missti sig stundum í mat sem henni þykir góður eða nammi. Svo sem kannski ekki óeðlilegt upp að vissu marki, áhyggjurnar af holdafarinu og óánægja hennar með sjálfa sig fannst mér þó eftirtektarverð. Þegar umgengnin við móður fór að verða meiri, fór að bera enn meira á þessu, Sara fór á viktina í tíma og ótíma og þá sérstaklega þegar mömmuhelgarnar voru að nálgast. Um þverbak keyrði þegar hún fór á viktina og var ekki sátt við töluna, fór á trampólínið og var síðan eins og jójó á milli trampólínsins og viktarinnar lungann úr deginum fyrir mömmuhelgar.

Við höfum reynt að koma henni í skilning um að það skipti ekki máli hvað  viktin segir (hún var falin á tímabili) heldur hvernig henni líði, reynt er að einblína ekki á matinn og koma meiri athygli á aðra þætti eins og vini og frístundir.

Þegar Sara hefur sagt mér að hún vilji vera eins og þessi eða hinn eða ég, þá hef ég alltaf haft ofarlega í huga að svara henni með því aðsegja henni að vera hún sjálf. Hún geti tekið sér eiginleika til fyrirmyndar og gert að sínum en að hún eigi að vera hún sjálf en ekki eins og einhver annar

Eins er reynt að leggja áherslu á að fólk er misjafnt og að það er bara alls ekki gott að hafa engann varaforða til að ganga á ef maður verður veikur. Fyrst og fremst held ég að jafnvægi í daglegu lífi og engir öfgar og öryggi hafi hjálpa henni, eins er hún búin að eignast vinkonur og er að finna sig í félagslífinu. Andlegt jafnvægi skiptir sköpum eins og fyrir alla.

Á tímabili fannst mér eins og hún væri í algerri vörn fyrir mat, vildi ekki borða og þóttist oft vera södd. Ég var þá mikið að spá í að vera með svona themu eins og mat úr misjöfnum menningarheimum til að fá áhuga og gleði í matmálstímana, af þessu hefur ekki orðið en hugmyndin er þarna enn og gæti verið skemmtileg hvort sem ójafnvægi er á matarhefðunum eða ekki.

Mín upplifun sem aðstandandi en þó utanaðkomandi á þessu ástandi hefur verið reiði  út í móður að geta gert barninu sínu svona mikinn grikk, þó henni gangi eflaust gott til. Eins fyllist ég vanmáttarkennd þar sem mér finnst ég vera að berjast við svo vonlaus öfl. Samband móður og dóttur er annað en stjúpu og stjúpdóttur, það er svo mikil vinna að ná trausti, sértaklega þegar unnið er markvisst gegn manni og maður gerður að grýlu í eyru barnsins.